تحلیل عمیق آرای دیوان عدالت اداری در مورد ممنوعیت فیلم‌های «سنتوری» و «رستاخیز»: چالش‌های حقوقی نظام صدور پروانه نمایش سینمای ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق عمومی و بین‌الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 استادیار گروه حقوق عمومی و بین‌الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

10.22099/jls.2026.54332.5387

چکیده

مقدمه: این پژوهش به بررسی چالش‌های حقوق اداری پیرامون لغو مجوز نمایش دو فیلم ایرانی، «سنتوری» (1386) و «رستاخیز» (1391) علیرغم تأیید قبلی از سوی وزارت فرهنگ می‌پردازد. هر دو مورد، تعارض‌های ساختاری در چارچوب نظارتی سینمای ایران، به‌ویژه تنش میان آزادی بیان هنری و ضرورت‌های فرهنگی و سیاسی تحمیل‌شده از سوی دولت را برجسته می‌سازند. تحلیل حاضر بر نقش دیوان عدالت اداری به‌عنوان مرجع قضایی اصلی رسیدگی‌کننده به چنین اختلاف‌هایی متمرکز شده و مفاهیم حقوقی «انتظار مشروع» و «حقوق مکتسب» را در چارچوب حقوق اداری ایران واکاوی می‌کند.
 
روش‌: این پژوهش از رویکرد مطالعه موردی استفاده کرده و متون حقوقی احکام دیوان عدالت اداری در پرونده‌های «سنتوری» و «رستاخیز» را در کنار چارچوب‌های نظارتی مرتبط، ازجمله آیین‌نامه نظارت
بر نمایش فیلم(1361) و اصلاحیه بعدی آن (1364، ماده 4)، مورد تحلیل قرار می‌دهد. روش‌شناسی شامل تحلیل حقوقی تطبیقی این دو پرونده تحت دو نسخه مختلف از قوانین آیین دادرسی دیوان (قانون 1384 در مقابل قانون 1391) است. این مطالعه همچنین به بستر سیاسی اجتماعی سانسور هنری در ایران و تأثیر آن بر نتایج قضایی می‌پردازد.
 
یافته‌ها: یافته‌ها نقایص جدی در قانون سینمای ایران را آشکار می‌سازد؛ به‌ویژه اختیارات گسترده و خودسرانه‌ای که طبق ماده 4 به رئیس سازمان سینمایی برای لغو مجوز نمایش بر اساس «ضرورت‌های فرهنگی و سیاسی» مبهم اعطا شده است. این مقرره، اصول بنیادین حقوق اداری از جمله حاکمیت قانون، شفافیت رویه‌ای و لزوم تصمیم‌گیری مستدل را نقض می‌کند. احکام دیوان در این دو پرونده به‌طور قابل توجهی متفاوت بود: در مورد سنتوری، دیوان درخواست ابطال لغو مجوز را رد کرد، اما ادعای خسارت را پذیرفت و به‌طور ضمنی «حق مکتسب» را طبق قانون 1384 به رسمیت شناخت. در مورد رستاخیز، دیوان صرفاً وقوع تخریب از سوی اداره (طبق قانون 1391) را تأیید کرد، اما حکم به جبران خسارت نداد.
علیرغم این احکام، هیچ‌یک از این دو فیلم به‌طور کامل به چرخه اکران عمومی بازنگشت. این مطالعه همچنین به عدم تمایل قوه قضاییه برای به رسمیت شناختن کامل «انتظار مشروع» به‌عنوان یک اصل حقوقی اشاره کرده و خاطرنشان می‌سازد که رویه قضایی به تفسیرهای محدودکننده‌تری از حقوق مکتسب گرایش دارد. این پژوهش علاوه‌ بر این، به تأثیر بازدارنده ابهام نظارتی بر فیلم‌سازان می‌پردازد؛ آنان اغلب به دلیل ترس از تلافی بوروکراتیک و تأخیرهای طولانی از طرح دعوی در دادگاه اجتناب می‌کنند. علاوه بر این، تحلیل نشان می‌دهد که تفسیر حقوقی کنونی در تفکیک میان تعلیق و لغو دائم مجوزها ناکام مانده و تهیه‌کنندگان را در وضعیت عدم قطعیت دائمی قرار می‌دهد. درحالی‌که صدور پروانه ساخت توسط وزارتخانه باید علی‌الاصول توقع مشروعی برای اکران ایجاد کند، استناد به ماده ۴ عملاً این امنیت را از بین می‌برد. این مطالعه استدلال می‌کند که قوه قضاییه با اعطای خسارت در پرونده سنتوری (به جای الزام به اعتبار مجوز)، ناخواسته زیاده‌روی قوه مجریه را تأیید کرده است. این رویکرد، حق بنیادین آزادی بیان را به یک بدهی معاملاتی تبدیل می‌کند و عملاً به دولت اجازه می‌دهد تا هزینه سانسور محتوای هنری را بپردازد؛ امری که به دلیل ریسک‌های نظارتی جبران‌ناپذیر، سرمایه‌گذاری خصوصی را دلسرد می‌کند.
نتیجه‌گیری: پرونده‌های سنتوری و رستاخیز بر آسیب‌پذیری‌های ساختاری در قانون سینمای ایران صحه می‌گذارند؛ جایی که اختیارات گسترده و اختیاری، امکان اعمال سانسور خودسرانه را فراهم می‌سازند. اگرچه دیوان عدالت اداری با به رسمیت شناختن تخلف و در یک مورد، حکم به جبران خسارت، راه‌حل جزئئ ارائه داد، اما آرای آن نتوانست انتظارت مشروع فیلم‌سازان را به‌طور کامل محقق سازد یا مغایرت ماده 4 با قانون اساسی را به چالش‌ بکشد. این پژوهش نتیجه می‌گیرد که بدون اصلاحات اساسی حقوقی ازجمله تعیین معیارهای شفاف‌تر برای لغو پروانه نمایش و حمایت قضایی قوی‌تر از حقوق خلاقانه، خودسری اداری به سرکوب بیان هنری ادامه خواهد داد. در نهایت، سرنوشت این فیلم‌ها بازتاب‌دهنده تنش‌های گسترده‌تر میان قانون، قدرت دولتی و هنر در ایران است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

An In-Depth Analysis of the Administrative Court's Rulings on the Ban of "Santouri" and "Rastakhiz": Legal Challenges to Iran's Cinema Licensing System

نویسندگان [English]

  • mohamad reza vijeh 1
  • vahid Agah 2
1 . Associate Prof, Department of Public and International Law, Faculty Of Law And Political Science, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran
2 Assistant Prof, Department of Public and International Law, Faculty Of Law And Political Science, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Introduction
This study examines the administrative legal challenges surrounding the revocation of screening permits for two Iranian films, "Santouri" (2009) and "Rastakhiz" (2012), despite prior official approval from the Ministry of Culture. Both cases highlight systemic conflicts within Iran’s cinema regulatory framework, particularly the tension between artistic expression and state-imposed "cultural and political necessities." The analysis focuses on the role of the Administrative Justice Court as the primary judicial body addressing such disputes and explores the legal concepts of "legitimate expectation" and "vested rights" within Iranian administrative law.




An In-Depth Analysis of the Administrative Court's Rulings on the Ban …




Methods
This research employs a case study approach, analyzing the legal texts of the Administrative Justice Court’s rulings for "Santouri" and "Rastakhiz," alongside relevant regulatory frameworks, including the 1982 Film Screening Supervision Regulations and its 1985 amendment (Article 4). The methodology includes comparative legal analysis of the two cases under different versions of the Court’s procedural laws (2005 vs. 2012 statutes). The study also considers the socio-political context of artistic censorship in Iran and its impact on judicial outcomes.
 
Findings
The findings reveal critical flaws in Iran’s cinema law, particularly the arbitrary power granted to the Head of the Cinema Organization under Article 4 to revoke screening permits based on vague "cultural and political necessities." This provision violates core administrative law principles, including legality, procedural transparency, and the requirement for reasoned decisions.
The Court’s rulings diverged significantly:

For Santouri, the Court rejected the challenge to the revocation but acknowledged the claim for damages, implicitly recognizing a "vested right" under the 2005 statute.
For Rastakhiz, the Court only confirmed the occurrence of a violation by the administration (under the 2012 statute) but did not award damages.

Despite these rulings, neither film was fully restored to public screening. The study also notes the judiciary’s reluctance to fully embrace "legitimate expectation" as a legal principle, opting instead for narrower interpretations of "vested rights." The research further highlights the chilling effect of regulatory ambiguity on filmmakers, who often avoid litigation due to fears of bureaucratic retaliation and prolonged delays. Furthermore, the analysis demonstrates that the current legal interpretation fails to adequately distinguish between the 'suspension' and 'permanent revocation' of permits, leaving producers in a state of perpetual uncertainty. While the Ministry’s issuance of a production license should theoretically generate a legitimate expectation of screening, the invocation of Article 4 effectively nullifies this security. The study argues that by awarding damages in the Santouri case rather than enforcing the permit's validity, the judiciary inadvertently validated the executive branch's overreach. This approach transforms the fundamental right of free expression into a transactional liability, effectively allowing the state to pay for the suppression of artistic content and discouraging private investment due to unmitigated regulatory risks.




Volume 18, Issue 1, Spring 2026
 




Conclusion
The cases of Santouri and Rastakhiz underscore the systemic vulnerabilities in Iran’s cinema law, where broad discretionary powers enable arbitrary censorship. While the Administrative Justice Court provided partial relief by acknowledging violations and, in one case, damages, its rulings failed to fully uphold filmmakers' "legitimate expectations" or challenge the constitutionality of Article 4. The study concludes that without substantive legal reforms—including clearer criteria for permit revocation and stronger judicial protection of creative rights—administrative arbitrariness will continue to stifle artistic expression. Ultimately, the fate of these films reflects broader tensions between law, state power, and art in Iran.




An In-Depth Analysis of the Administrative Court's Rulings on the Ban …




 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cinema Law
  • Legitimate Expectation
  • Administrative Justice Court
  • Vested Right
  • Santouri Film
  • Rastakhiz Film
آگاه، وحید (1389). حقوق بنیادین و اصول حقوق عمومی، تهران: جنگل.
آگاه، وحید (1396). امکان­سنجی افاده نظام صدور مجوز آثار هنری از قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، تحقیقات حقوقی، 20(77)، 317-293.
آگاه، وحید (1396). تحلیل نظام صدور مجوز تولید و عرضه آثار سینمایی در حقوق اداری ایران، حقوق اداری، 5(13)، 61-33.
باصری، بابک و ویژه، محمدرضا (1399). هم‌نشینی قرارداد گرایی و منفعت عمومی در بافت عدالت اداری، مطالعات حقوقی، 13(2)، 27-52.
بهنیا، مسیح (1393). اصل انتظار مشروع مفهوم، مبانی و شیوه‌های حمایت در حقوق اداری، تهران: خرسندی.
پتفت، آرین و مرکز مالمیری، احمد (1395). مفهوم و قلمرو اصول کلی حقوق اداری امکان و چگونگی استناد به آن در رسیدگی‌های قضایی، تهران: پژوهشگاه قوه قضاییه.
خاکی، محمدرضا و دیگران (1388). مسئله تشبه و علل اطلاق واژه شبیه‎خوانی به تعزیه، هنرهای زیبا ـ هنرهای نمایشی و موسیقی، 39، 54 ـ 45.
رستمی، ولی غمامی، سید محمدمهدی، سلیمی، حمیدرضا (1401). انتظار مشروع در نظام حقوق اداری، مطالعات حقوق عمومی،52(1)، 231-249.
زارعی، محمدحسین و بهنیا، مسیح (1391). تأملی بر امکان اعمال انتظار مشروع در دیوان عدالت اداری، راهبرد، 20(61)، 153-189.
شمس، عبدالله (1387). آیین دادرسی مدنی دوره پیشرفته، جلد 1، چاپ هفدهم، تهران: دراک.
شونبرگ، سورن (1387). انتظارهای مشروع در حقوق اداری، تهران: میزان.
صالحی، هادی و کردونی، ندا (1402). اخبار ساختگی و اطلاعات گمراه‌کننده در چشم‌انداز صلح و امنیت بین‌المللی: با نگاهی بر منازعات قومی، مطالعات حقوقی، 15(2)، 321-353.
صحاف‎زاده، علیرضا (1389). هنر هویت و سیاست بازنمایی: مطالعهای در تاریخ اجتماعی هنر امریکا، تهران: بیدگل، چاپ دوم.
ضیایی، رضوان و نوروزی، قدرت اله و جهان‌بین، سید عبادالله (1394). تأملی بر حق مکتسب در پرتو آرای دیوان عدالت اداری، حقوق اداری، 2(8)، 143-162.
فلاح‌زاده (1394). حقوق اداری تطبیقی عدالت رویه‌ای، تهران: شهر دانش.
کاستیلیونه، داریو (1389). مبانی نظری ـ سیاسی قانون اساسی، ترجمه احمد مرکز مالمیری، حقوق اساسی، 7(13)، 130 ـ 126.
مشهدی، علی (1391). تصدیق خسارت وارده به شاکی به دلیل ممانعت از برگزاری نمایشگاه در: معاونت آموزش و پژوهش دیوان عدالت اداری، رویه قضایی در شعب دیوان عدالت اداری، قم، قضا، چاپ اول، 186 ـ 175.
مشهدی، علی (1392). باز مهندسی نهادهای تصمیم گیر جمعی در قوه مجریه ایران و فرانسه در: دبیرخانه هیئت نظارت بر اجرای قانون اساسی، مجموعه مقالات اولین همایش ملی قوه مجریه در حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران، معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات ریاست جمهوری، چاپ اول، صص 261 ـ 259.
مشهدی، علی (1395). قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری در نظم حقوقی کنونی، تهران: خرسندی.
 نجابت خواه مرتضی (1390). قانون دیوان عدالت اداری در نظم حقوقی کنونی، تهران: جنگل.
ندایی، امیرحسن و بسکابادی، مونس (1389). عناصر نمایشی در پرده‎خوانی به‌عنوان هنری چندرسانه‌ای، هنرهای زیبا ـ هنرهای نمایشی و موسیقی، 41، 77 ـ 71.
نهرینی، فریدون (1390). اعاده دادرسی به تشخیص رئیس قوه قضاییه، تهران: کتابخانه گنج دانش، چاپ اول.
واعظی، سید مجتبی (1401). جایگاه عنصر زیان در مسئولیت مدنی دولت، مطالعات حقوقی، 15(2)، 141_171.
وهرلینگ، جین ماری (1391). ادارات عمومی و بازنگری قضایی در کشورهای اروپایی، ترجمه حسین پشت‎دار، حقوق عمومی، 3(9)، 241.
ویژه، محمدرضا و حجتی، سید محمد شریف (1400). تضمین و حمایت از حق‌های مکتسب در حقوق اداری ایران و رویه قضایی دیوان عدالت اداری، حقوق اداری، 8(26)، 263-289.
ویژه، محمدرضا (1390)، مبانی نظری و ساختار دولت حقوقی، تهران: جنگل.
هداوند، مهدی و آقایی طوق، مسلم (1389). دادگاههای اختصاصی اداری در پرتو اصول و آیینهای دادرسی منصفانه (حقوق ایران و مطالعه تطبیقی)، تهران، خرسندی، چاپ اول.
هداوند، مهدی و عطریان، فرامرز (1393). اصل لزوم در ایقاعات اداری، حقوق اداری، 1(3)، 145-113.
هداوند، مهدی و مشهدی، علی (1391). اصول حقوق اداری در پرتو آراء دیوان عدالت اداری، چاپ دوم، تهران: خرسندی.
 
جراید
«30 دقیقه از «مادرِ قلب اتمی‏»‏‏ باید کم شود، ترانه علیدوستی: این فیلم، ماهیت غیرواقعی دارد»، اعتماد، سال سیزدهم، شماره 3286، 15/4/94، 10.
«پروانه نمایش فیلم رستاخیز تا آخر هفته صادر میشود: یک راه حل برای یک مسئله»، اعتماد، سال دوازدهم، شماره 3003، 12.
«رستاخیز گرفتار بلای اکران: یک فیلم دیگر هم‌زمان با آغاز نمایش خود، از پرده پایین کشیده شد»، اعتماد، سال سیزدهم، شماره 3295، 29/4/94، 1 و 10.
«رئیس سازمان سینمایی در نشستی با اهالی رسانه گفت: «عصبانی نیستم‏»‏‏ مجوز دارد، «رستاخیز‏»‏‏ مشکلی ندارد»، اعتماد، سال یازدهم، شماره 2992، 3/4/93، 6.
«فریادها و نجواهای داریوش مهرجویی در گفتوگو با مهرداد حجتی: هامون را با ترس و لرز ساختم»، شرق، سال دهم، شماره 1660، چهارشنبه 11/11/91.
«ناگفتههای کیانوش عیاری در گفتوگویی صریح با مهرداد حجتی: گروهی سینما را قرق کردهاند»، شرق، سال دهم، شماره 1644، 20/10/91، 8.
«نمیخواستم هاله نور در فیلمم باشد»، اعتماد، سال یازدهم، شماره 2892، 17/11/92، 16.
«و سیمای جنتی در جام جم»، شرق، سال دوازدهم، شماره 2105، 13/6/93، 11.
«وزیر ارشاد از ملاحظه نگرانی علما گفت: مداحان در مسجد ارگ اعتراض کردند»، اعتماد، سال یازدهم، شماره 2901، 29/11/92، 12.
ایوبی، حجت‎الله (1393). برخورد چکشی به ضرر سینماست، اعتماد، سال سیزدهم، شماره 3295، 29/4/94، 10.
نشست رسیدگی به دعاوی مطالبه خسارت در دیوان عدالت اداری، گفتارهایی در دیوان عدالت اداری: مجموعه گزارش‌های پژوهشی و نشست‌های علمی سال‌های 95-1394، تهران: پژوهشگاه قوه قضاییه.
 
 قوانین، مقررات و آراء قضایی
 آیین‎نامه بررسی فیلم‎نامه و صدور پروانه فیلم‏سازی مصوب 14/5/68 هیئت‌وزیران با اصلاحات بعدی.
 آیین‎نامه نظارت بر نمایش فیلم و اسلاید و ویدیو و صدور پروانه نمایش آن‌ها مصوب 9/12/61 هیئت‌وزیران با اصلاحات بعدی.
دادنامه شماره ۲۳۲۰ مورخ 11/8/1400 هیئت عمومی دیوان عدالت اداری.
 دادنامه وحدت رویه شماره 164 مورخ 20/12/1370 هیئت عمومی دیوان عدالت اداری.
 دادنامه وحدت رویه شماره 799 مورخ 5/12/1385 هیئت عمومی دیوان عدالت اداری.
 دادنامه شماره‌های 106-103 مورخ 20/2/1388 هیئت عمومی دیوان عدالت اداری.
دستورالعمل­ صدور پروانه فیلم­سازی به شماره 115034 مصوب 13/2/1400 وزیر فرهنگ.
دستورالعمل­ صدور پروانه نمایش فیلم به شماره 115037 مصوب 13/2/1400 وزیر فرهنگ.
شیوه­نامه رده­بندی آثار سینمایی مصوب 2/6/1398 رئیس سازمان سینمایی.
 قانون اساسی.
 قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1360.
قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1385.
قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1392.
 مصوبه شورای عالی اداری مورخ 27/10/1389.
 منشور حقوق شهروندی.
 
References
Agah, V. (2010). Fundamental Rights and Principles of Public Law. Tehran: Jangal. [in Persian]
 Agah, V. (2017). Analysis of the Permit Issuance and Supply System for Cinematic Works in Iranian Administrative Law. Administrative Law, 5(13), pp. 61-83. [in Persian]
Agah, V. (2017). Feasibility of Issuing Art Permits from the Perspective of the Constitution of the Islamic Republic of Iran. Legal Research, 20(77), pp. 293-317. [in Persian]
 Ayoubi, H. (1393 [2014]). Hammer Approach is Detrimental to Cinema, Etemaad Newspaper, Year 13, No. 3295, dated 2015/07/20 (29/4/94), p. 10. [in Persian]
 Baseri, B. & Vizheh, M. (2020). Coexistence of Contractualism and Public Interest in the Context of Administrative Justice. Legal Studies, 13(2), 27-52. [in Persian]
 Behnia, M. (2014). The Principle of Legitimate Expectation: Concept, Foundations, and Methods of Protection in Administrative Law. Tehran: Khorsandi. [in Persian]
 Castiglione, D. (2010). Theoretical Foundations - The Politics of the Constitution, translated by Ahmad Markaz Malmiri, Constitutional Law, 7(13), 126-130. [in Persian]
 Fallahzadeh (2015). Comparative Administrative Law – Procedural Justice. Tehran: Shahr-e Danesh. [in Persian]
 Hadavand, M. & Aghaei Tugh, M. (2010). Specialized Administrative Courts in the Light of Fair Trial Principles (Iran's Law and Comparative Study). Tehran: Khorsandi, First Edition. [in Persian]
 Hadavand, M. & Atrian, F. (2014). The Principle of Necessity in Administrative Acts, Administrative Law, 1(3), 113-145. [in Persian]
 Hadavand, M. & Mashhadi, A. (2012). Principles of Administrative Law in the Light of the Rulings of the Court of Administrative Justice. Tehran: Khorsandi, Second Edition. [in Persian]
 Khaki, M., et al. (2009). The Issue of Resemblance and Reasons for Applying the Term 'Ta'ziyeh, Fine Arts - Performing Arts and Music. 39, 45-54. [in Persian]
 Mashhadi, A. (2012). Certification of Damages Inflicted on the Complainant due to Prevention of Holding an Exhibition..., Administrative Justice Research, 1, 175-186. [in Persian]
 Mashhadi, A. (2013). Reengineering of Collective Decision-Making Institutions in the Executive Branch of Iran and France, Secretariat of the Board for Monitoring the Implementation of the Constitution, Collection of Articles of the First National Conference on Executive Responsibility in the Constitution of the Islamic Republic of Iran, Deputy of Codification and Publication of Laws and Regulations of the Presidency, First Edition, 259-261. [in Persian]
 Mashhadi, A. (2016). Law of Organization and Procedure of the Court of Administrative Justice in the Current Legal Order. Tehran: Khorsandi. [in Persian]
 Naday, A. & Beskabadi, M. (2010). Dramatic Elements in 'Pardeh-khani' as a Multi-Media Art, Fine Arts - Performing Arts and Music, 41, 71-77. [in Persian]
 Nahrini, F. (2011). Retrial at the Discretion of the Head of the Judiciary. Tehran: Ganj-e Danesh Library, First Edition. [in Persian]
 Nejabatkhah, M. (2011). Law of the Court of Administrative Justice in the Current Legal Order. Tehran: Jangal. [in Persian]
 Petoft, A. & Markaz Malmiri, A. (2016). Concept and Scope of General Principles of Administrative Law - Possibility and Manner of Citation in Judicial Proceedings. Tehran: Judiciary Research Institute. [in Persian]
 Rostami, V.; Ghamami, S.; Salimi, H. (2022). Legitimate Expectation in the Administrative Law System. Public Law Studies, 52(1), 231-249. [in Persian]
 Sahafzadeh, A. (2010). Art, Identity, and Politics of Representation: A Study in the Social History of American Art. Tehran: Bidgol, Second Edition. [in Persian]
 Salehi, H. & Kardouni, N. (2023). Fake News and Disinformation in the Perspective of International Peace and Security: A Look at Ethnic Conflicts. Legal Studies, 15(2), 321-353. [in Persian]
 Schonberg, S. (2008). Legitimate Expectations in Administrative Law. Tehran: Mizan. [in Persian]
 Shams, A. (2008). Civil Procedure – Advanced Course. Vol. 1, 17th Edition, Tehran: Drak. [in Persian]
 Vaezi, S. (1401 [2022]). The Place of the Loss Element in Civil Liability of the State, Legal Studies, 15(2), 141-171. [in Persian]
 Vizheh, M. & Hojjati, S. (2021). Guarantee and Protection of Acquired Rights in Iranian Administrative Law and Judicial Procedure of the Court of Administrative Justice, Administrative Law, 8(26), pp. 263-289. [in Persian]
 Vizheh, M. (2011). Theoretical Foundations and Structure of the Legal State. Tehran: Jangal. [in Persian]
 Woehrling, J. (2012). Public Administrations and Judicial Review in European Countries, Translated by Rahimeh Hossein Posht-Dar, Public Law, 9(3), 241. [in Persian]
 Zarei, Mohammad Hossein & Behnia, Masih (2012). Reflection on the Possibility of Applying Legitimate Expectation in the Court of Administrative Justice. Strategy, 20(61), 153-189. [in Persian]
Ziyaie, R.; Norouzi, G. & Jahanbin, S. (2015). Reflection on the Acquired Right in Light of the Rulings of the Court of Administrative Justice, Administrative Law, 2(8), 143-162. [in Persian]
 
Newspapers
 
Ayoubi, H. (2015). A Heavy_Handed Approach is detrimental to
cinema. Etemad Daily, 13(3295), 10.
“And Jannati’s Image in jam_e_Jam” Shargh Daily, 12(2105), (2014), 11.
“Dariush Mehrjuis Cries and Whispers in Conversation with Mehrdad Hojjati: I Made Hamoun with Fear and Trembling.” Shargh Daily, 10(1660), (2013).
“I Did Not Want a ‘Halo of Light’in My Film.” Etemad Daily, 11(2892), (2014), 16.
“Kianoush Ayari’s Untold Stories in Candid Interview with Mehrdad Hojjati: A Certain Group Has Monopolized the Cinema”. Shargh Daily, 10(1644), (2013).
“Rastakhiz Plauged by Screening Woes: Another Film Pulled from Theaters Upon Its Release.” Etemad Daily, 13(3295), (2015), 1_10.
“Screening Permit for the film ‘Rastakhiz’ To be Issued by the end of the week: A Solution to a Problem.” Etemad Daily, 12(3003), 12.
“The Minister of Guidance Spoke of Considering the Concerns of The Ulama: Eulogists Protested at The Ark Mosque”. Etemad daily, 11(2901), (2014), 12.
Head of the Cinema Organization in a Press Briefing: “I'm Not Angry” Is Licensed; ‘Rastakhiz’ Faces No Issues.” Etemad Daily,11(2992), (2014), 6.
“30 Minutes Must Be Cut from ‘Atom Hearts Mother’ Tarane Alidoosti: This Film Has a Surreal Nature”. Etemad Daily, 13(3286), (2015), 10.
 
Laws and Regulations
Citizens' Rights Charter.
Decision Nos.103 to 106, General Board of the court of Administrative Justice (2009).
Directive on The Issuance of Film Exhibition Licenses, No.115037, approved by The Minister of culture (2021).
Directive on The Issuance of Filmmaking Licenses, No.115034 approved by The Minister of Culture (2021).
Guidelines for the Classification of Cinematic Works, approved by the Head of the Cinema Organization (2019).
Judgment No.2320, (2021) Issued by The General Board of the Court of Administrative Justice.
Regulations on Screenplay Review and Issuance of Filmmaking Licenses, Ratified by the Council of Ministers With subsequent amendments (1989).
Regulations on the Supervision of the Exhibition of Films, Slides and Videos and the Issuance of Screening Licenses Approved by the Council of Ministers, With Subsequent amendments (1983).
The Constitution
The Court of Administrative Justice Act (1981).
The Court of Administrative Justice Act (2006).
The Court of Administrative Justice Act (2014).
The Resolution of The Supreme Administrative Council (2011).
Unified Precedent Judgment No.164, Issued by The General Board of the Court of Administrative Justice (1992).
Unified Precedent Judgment No.799, Issued by The General Board of the Court of Administrative Justice (2007)