ماده 454 قانون مدنی در آیینه رای وحدت رویه 810 (بررسی مبناشناختی رای وحدت رویه 810 و تاثیر فسخ بر عقود مترتب بر موضوع)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 یزد ، میبد ، دانشگاه میبد

2 دانشیار گروه حقوق دانشگاه میبد ، میبد ، ایران

10.22099/jls.2025.51577.5233

چکیده

به موجب رأی وحدت رویه 810 هیأت عمومی دیوان عالی کشور، چنانچه در ضمن عقد بیع، شرط شود در صورت عدم پرداخت اقساط ثمن در مواعد تعیین شده، فروشنده حق فسخ و استرداد مبیع را دارد، با تحقق شرط و اعمال حق فسخ ولو اینکه خریدار بدون در نظر گرفتن حق فسخ، مبیع را به شخص دیگری فروخته باشد، مبیع باید به بایع مسترد شود. در میان مستندات هیأت عمومی دیوان عالی کشور، بنیان رأی بر مواد 10، 220، 224، 225، 454، 455 و 460 ق.م است؛ و از مطالعه و بررسی مشروح مذاکرات دیوان، علی الخصوص نظریه نماینده دادستان محترم کشور که استرداد مبیع را به نوعی شرط ضمنی و لازمه فسخ دانسته؛ به نظر می رسد این شرط، نوعی شرط ضمنی ارتکازی است.

این نوشتار ضمن بررسی تأثیر انحلال قرارداد پایه بر معاملات بعدی و وضعیت آن ها، مبانی رأی وحدت رویه را مورد تحلیل و بررسی قرار داده و در پی آن به این نتیجه رسیده که استرداد مبیع در پی انحلال عقد و انجام ندادن تصرفات ناقله در آن امری بدیهی و از نظر عقلی لازمه عقد می باشد که در عرف معاملاتی نیز پذیرفته شده است..

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The Basis of Judicial Precedent No. 810 of the General Assembly of the Supreme Court

نویسندگان [English]

  • tayebe yazdani 1
  • nasrolah jafari 2
1 یزد ، میبد ، دانشگاه میبد
2 Associate Prof. of Private Law, Faculty of Theology and Islamic Studies, Meybod University Meybod, Meybod, Iran(email:nasrjafari@meybod.ac.ir
چکیده [English]

According to Judicial Precedent No. 810 of the General Assembly of the Supreme Court, if it is stipulated in a sale contract that the seller has the right to rescind and reclaim the sold item in the event that the installments of the price are not paid by the determined deadlines, upon fulfillment of the condition and the exercise of the right of rescission—even if the buyer, without considering this right, has sold the item to a third party—the sold item must be returned to the seller. Among the documents cited by the General Assembly of the Supreme Court, the foundation of the decision is based on Articles 10, 220, 224, 225, 454, 455, and 460 of the Civil Code. Furthermore, a review of the detailed discussions in the Supreme Court, especially the opinion of the esteemed representative of the Public Prosecutor's Office, who considered the return of the sold item to be an implied condition and a necessary consequence of the rescission, suggests that this condition is a type of inherent implicit condition. This is because "custom in every transaction is equivalent to an implicit condition," meaning that in transactions, customs acknowledged by society are considered equivalent to conditions stipulated within the contract. The return of the sold item following the dissolution of the contract and the lack of any transferring dispositions in relation to it is a self-evident matter and logically a requirement of the contract, which is also accepted by commercial customs.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Dissolution of contract, conditional sale, transferee'
  • s dispositions, Judicial Precedent No. 810, inherent implicit condition, resolutive condition, obligation condition