بررسی تطبیقی محاسبة دیون پولی پس از سررسید در رویة قضایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد تمام دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی و اسلامی دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

مقدمه: دیون پولی از سررسید تا پایان، ثابت باقی نمانده، حسَب تحول‌های رخ‌داده ممکن است، بسیار فربه‌تر از روز نخست، جلوه نمایانده، خود را به بدهکار تحمیل سازند. از سویی، بدهکار نیز، به‌آسانی به هر تغییری تن نداده، ممکن است، این امر، سرآغاز مخالفت دائن و مدیون شود. بنابراین در مقاله، نویسندگان در وهله نخست به دنبال پاسخ به این پرسش‌اند که یک دین از لحظه سررسید تا پرداخت، به چه دلائلی ممکن است، دگرگون شود؟ در پاسخ، نخستین امری که باید توجه شود، کاهش قدرت خرید پول است. این کاهش ارزش، گاه به‌طور نوعی، در چهارچوب نرخ تورم رسمی اعلام‌شده از سوی بانک مرکزی و گاه به‌صورت موردی، ناظر به موضوع معامله طرفین است. از این‌رو، پرداخت نشدن بدهی در سررسید، می‌تواند بستانکار را که انتظاری مشروع برای دریافت پول خود در آن هنگام داشته، با مشکلاتی روبه‌رو کند، از جمله او را وادار به پرداخت خسارت به دیگران سازد. این امر، جدای از محرومیت وی از نفعی است که در صورت در اختیار داشتن به‌موقع پول، می‌توانست عاید خود کند.
بنابراین، در صورت پرداخت نشدن به‌موقع یک بدهی در سررسید، گذشته از موضوع کاهش ارزش پول، ضررهای دیگری در پیکره خسارات وارده یا منافع از میان‌رفته و به دست نیامده، به بستانکار وارد شده که هریک به‌طور جداگانه شایسته واکاوی است. از سوی دیگر، طرفین اغلب در تلاشند تا پیش‌دستی کرده و میزان هریک از این موارد را از پیش تعیین کنند؛ بااین‌همه، این نکته که این توافق ناظر به کاهش ارزش پول است، یا خسارت وارده یا نفع به دست نیامده، آثار متفاوتی داشته که باید جستار بررسی جداگانه قرار گیرد. از این‌رو در این مقاله، پس از آنکه به جبران نوعی و موضوعی کاهش ارزش پول، خسارت وارده، سپس سود قطعی از دست‌رفته و چگونگی توافق بر هر یک از این موارد پرداخته شد، در واپسین گفتار، چگونگی جمع میان این موارد مختلف مورد بررسی قرار گرفته است.
 
روش‌ها: این مقاله با روشی تحلیلی-توصیفی و با نگاهی تطبیقی و بهره‌گیری از رویه قضایی محاکم ایران و کامن‌لا با استفاده از منابع کتابخانه‌ای به رشته تحریر درآمده است.
 
یافته‌ها: مهم‌ترین هدف مقاله پیش‌رو جداسازی متعلقات گوناگون یک دین پولی از جبران نوعی و موضوعی کاهش ارزش پول، خسارات وارده و نفع به‌دست‌نیامده است؛ زیرا تمام این موارد در نظام حقوقی ما در قالب خسارت تأخیر تأدیه قرار گرفته‌اند. مهم‌ترین پرسش پیش روی نویسندگان این مقاله آن بوده که یک دین پس از فرارسیدن سررسید چگونه و با چه روشی محاسبه و سنجیده می‌شود؟ نگارندگان در پاسخ به این پرسش میان متعلقات گوناگونی که به یک دین پولی پس از سررسید نظر کرده، میان انواع مختلف آن تفکیک قائل شده‌اند. پرسش دیگر از جمله بررسی حدود اعتبار توافق‌های انجام‌شده ناظر به هریک از این موارد و چگونگی جمع میان آن‌ها در موضوعی واحد است. در این مقاله، فرض بر این است که توافق طرفین بر هریک از این موارد معتبر بوده، چنانچه موضوع آنان از یک‌دیگر بازشناخته شود، در صورت عدم تداخل، هیچ مانعی در جمع کردن آن‌ها با یکدیگر وجود ندارد.
 
نتیجه‌گیری: یک دین پس از تحقق سررسید، به دلایل گوناگونی ممکن است دگرگون شده، از مبلغ اولیه توافق‌شده بر آن تغییر کند. بدین‌سان، چنانچه تورمی سرسام‌آور رخ داده باشد، در نخستین گام می‌بایست، مبلغ نوعی اعلام‌شده از سوی بانک مرکزی، جبران شود. بااین‌همه چنانچه طرفین به موضوع خاصی در قالب یک معامله تجاری نظر داشته باشند، می‌بایست نرخ تورم با نظر به موضوع خاص معامله ایشان، نه میزان نوعی اعلام‌شده جبران شود. پس از آن، به فرض پیش‌آمد تأخیر در پرداخت پس از سررسید، باید خسارات وارده و منافع به‌دست‌نیامده ناشی از این تأخیر در پرداخت نیز با بهره‌گیری از معیارهای نوعی و موردی مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

A Comparative Analysis of Case Law Concerning Valuation of Monetary Debts after Their Maturity

نویسندگان [English]

  • Hassan Mohseni 1
  • Taha Arabasadi 2
  • Amir Ghaffari 2
1 Prof. of Faculty of Law & Political Science at UT, Tehran, Iran
2 PhD Student in Private Law at UT, Tehran, Iran
چکیده [English]

Introduction
From maturity until extinction, monetary debts do not remain fixed. There is a possibility that they may increase in quantum and impose themselves on the debtor as a result of the intervening evolutions. The debtor, on the other hand, is unlikely to agree to any change in the quantum of the debt, and this may lead to a dispute between the creditor and the debtor. The first question that the authors face in the article is what are the possible causes of changing the quantum of an outstanding debt from its maturity date to its payment date? In response to this question, the first thing to note is the decrease in the value of money. The decrease in value of money is objective in certain instances thus is based on the official inflation rate announced by the Central Bank of Iran, and is subjective in other cases thus depending on the specific transaction. In this regard, failure to pay the debt upon maturity can lead to problems for the creditor who will expect to receive the money at that time, including having to compensate third parties. In addition to this, he was deprived of the benefit that he would have gained had he received the money in a timely manner.




 




Therefore, failure to pay a debt on time will result in, in addition to the decrease in value of money, other types of damages such as actual losses suffered, loss of profits and gains lost, each of which should be analyzed separately. However, the parties will normally attempt to agree in advance on the amount of damages resulting from non-payment of debts. It is, however, important to note that depending on whether this agreement concerns the decrease in value of money, actual losses suffered, or profits not realized, different implications will result, which should be assessed separately. Consequently, in this article, after discussing objective and subjective methods of compensation of decrease in value of money, damages and loss of profits resulting from failure to pay debts, as well as the taxonomy of the agreements relating to such damages, the combining of these various damages is examined in the final section.
 
Methods
Using the library resources, this article uses a comparative approach and an analytical-descriptive approach in accordance with Iranian and Common Law case law.
 
Results
It is the main objective of this article to identify the accessories of monetary debts, including subjective and objective compensation for the decrease in value of money, actual losses and lost profits. This is because under Iranian law, all of the above headings of damages are considered to subsume under the notion of late payment damages (“khesāratē-ta’khirē-ta’diyē”). As the authors of this article address in their article, the principal concern is how and by what method debts are calculated and evaluated after maturity? As a response to this question, the authors differentiate various types of accessories related to monetary debts after their maturity. A second question to consider is the limits that apply to parties' agreement regarding each of these types of accessories and also the possibly of claiming for all of said accessories in a specific case. It is the thesis of this article that an agreement on each of these accessories is valid and that, by separating them from each other, it is possible to claim for all of them simultaneously.
 
Conclusions
As a result of various factors, it is possible for the amount of a debt to change after maturity date. Thus, if staggering inflation has occurred, the first step should be to revaluate the monetary debt in accordance with the rate determined by the Central Bank of Iran. However, if the parties' intention concerns subject of a specific commercial transaction, the decrease in value should be compensated according to the inflation in value of said subject, instead of the CBI's rate. In addition, damages incurred and lost profits due to a delay in payment of the debt after the maturity date should also be evaluated using objective and subjective criteria.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Interest of Money
  • Late Payment Damages
  • Monetary Debts
  • Objective Inflation
  • Subjective Inflation
الف. فارسی
الشریف، محمدمهدی؛ قائم فرد، سید محسن؛ منصوری طهرانی، سید محمدمهدی (1399). تأملی در اقسام خسارت تأخیر تأدیه و امکان اعمال آن در دیون ارزی، حقوق خصوصی، 17(2)، 371-351.  DOI: https://doi.org/10.22096/law.2019.104163.1423
اکرمی، زهرا (1395). ماهیت وفای به عهد در فقه و حقوق، فقه و مبانی حقوق اسلامی، 49(1)، 15-1. DOI: 10.22059/jjfil.2016.60139
الهویی نظری، مهدی؛ مقدادی، محمدمهدی (1399). زیان تورم و تلف منافع پول در خسارت تأخیر تأدیه و تطبیق با حقوق کامن‌لا و فرانسه، نشریه حقوق تطبیقی، 7(2)، 206-181.
 DOI: https://doi.org/10.22096/law.2019.104163.1423
باقری، محمدرضا، جمالی، جعفر، خادمان، محمود (1399). بررسی و نقد رویه قضایی در خصوص دعوای مطالبه خسارت تأخیر تأدیه ارزی، مجله حقوقی دادگستری، 109(84)، 54-23.
 DOI: https://doi.org/10.22106/jlj.2019.88710.2211
جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1391). مبسوط در ترمینولوژی حقوق، چاپ پنجم، جلد 5، تهران: انتشارات گنج دانش.
جوادی، مهدی (1402). تحلیل و نقد رأی وحدت رویه هیئت ‌عمومی دیوان عالی کشور پیرامون مسئولیت فروشنده در ضمان درک، نقد و تحلیل آراء قضایی، 3(2)، 15-57.
 DOI: 10.22034/analysis.2023.1971204.1009
دیوان عالی کشور (1400). نحوه محاسبه و جبران کاهش ارزش ثمن پولی؛ غرامت ناشی از مستحق‌ٌللغیر درآمدن مبیع، چاپ دوم، تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضائیه.
سلطانی، محمد (1398). حقوق بانکی، چاپ چهارم، تهران: نشر میزان.
شکاری، روشن علی (1380). نقد و بررسی تبصره 2 ماده 515 قانون آیین دادرسی مدنی (عدم‌النفع)»، نشریه دانشکده حقوق و علوم سیاسی (دانشگاه تهران)،52(0)، 110-93.
قنواتی، جلیل؛ رمضانی، جعفر؛ برهان مجرد، محسن (1398). تحلیل مبانی نظری رأی وحدت رویه 733 در خصوص ضمان درک، فقه و مبانی حقوق اسلامی، 52(1)، 162-145.
 DOI: 10.22059/jjfil.2019.238866.668361
کاتوزیان، ناصر (1394). قواعد عمومی قراردادها (اجرای قرارداد)، چاپ نهم، جلد 4، تهران: شرکت سهامی انتشار.
ملائکه پور شوشتری، محمدحسن؛ علیخانی، محسن (1401). اعتبار شرط وجه التزام در دیون پولی؛ تحلیل رأی وحدت رویه 805 هیئت عمومی دیوان عالی کشور، دو فصلنامه اقتصادی، 21، 340-303. DOI: https://doi.org/10.22067/economlaw.2022.74203.1122
موسوی بجنوردی، سید حسن (1382). مشروعیت خسارت تأخیر تأدیه، پژوهش‌نامه متین، 19(5)، 22-3.
میرشکاری، عباس (1401). رساله عملی در مسئولیت مدنی، چاپ چهارم، تهران: سهامی انتشار.
میرنژاد جویباری؛ اکبر، خشنودی، رضا (1399). خسارت تأخیر تأدیه در رویه قضایی، با مطالعه تطبیقی در حقوق فرانسه، چاپ دوم، تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضائیه.
نقدی، یزدان؛ مطلبی، معصومه (1394). برآورد و مقایسه تورم پایه در اقتصاد ایران (به روش‌های میانگین مرتب و حذفی)، روند، 69، 15-42.
نورث، گری (1398). پول راستین، طرح کتاب مقدس برای پول و بانکداری، ترجمه سید مجتبی فائزی، تهران: انتشارات دنیای اقتصاد.
نهرینی، فریدون (1402). جایگاه قانونی تاریخ مطالبه دین در خسارت تأخیر تأدیه، فصلنامه علمی پژوهشی حقوق خصوصی، 42(11)، 9-40. DOI:10.22054/jplr.2023.69574.2707
 
دادنامه‌ها
شماره دادنامه 9009970213400914، شعبه 182 دادگاه عمومی حقوقی تهران.
شماره دادنامه 9009970241500506، شعبه 118 دادگاه عمومی حقوقی تهران.
شماره دادنامه 9109970223300935، شعبه 123 دادگاه عمومی حقوقی تهران.
شماره دادنامه 9109970231500378، شعبه 150 دادگاه عمومی حقوقی تهران.
شماره دادنامه 9109972182000468، شعبه 1180 دادگاه عمومی جزائی تهران.
شماره دادنامه 9109972513400114، شعبه 14 دادگاه عمومی حقوقی شهرستان تهران.
شماره دادنامه 92009970010600356، شعبه 107 دادگاه عمومی حقوقی تهران.
شماره دادنامه 9209970223100428، شعبه 31 دادگاه تجدیدنظر استان تهران.
شماره دادنامه 9209970231400049، شعبه 149 دادگاه عمومی حقوقی تهران.
شماره دادنامه 9209970225000353، مورخ 19/03/1392، شعبه 49 دادگاه تجدیدنظر استان تهران.
شماره دادنامه 9109970221600829، مورخ 31/03/1393، شعبه 146 دادگاه عمومی حقوقی تهران.
شماره دادنامه 9309970222801293، شعبه 28 دادگاه تجدیدنظر استان تهران.
شماره دادنامه 9309970221801613، مورخ 11/12/1393، شعبه 18 دادگاه تجدیدنظر استان تهران.
شماره دادنامه 9309970223200506، مورخ 30/04/1393، شعبه 32 دادگاه تجدیدنظر استان تهران.
شماره دادنامه 9409977578500073، شعبه 35 دادگاه عمومی حقوقی مشهد.
شماره دادنامه 9409972130701332، مورخ 11/11/1394، صادره از شعبه 62 دادگاه تجدیدنظر استان تهران.
شماره دادنامه 9509971310500259، مورخ 24/03/1395، شعبه 5 دادگاه عمومی حقوقی رشت.
شماره دادنامه 9509978716400748، مورخ 23/08/1395، شعبه 2 دادگاه تجدیدنظر کردستان.
شماره دادنامه 140035390005598158، مورخ 13/09/1400، هم شعبه 3 دادگاه عمومی حقوقی ماکو.
شماره دادنامه 140035390007215606، مورخ 18/11/1400، شعبه 3 دادگاه عمومی حقوقی.
شماره دادنامه 1401483900003935، مورخ 11/02/1401، شعبه 14 دادگاه تجدیدنظر استان کردستان.
شماره دادنامه 140147390001836287، مورخ 10/03/1401، شعبه 5 دادگاه تجدیدنظر استان مازندران.
شماره دادنامه 140168390004086505، مورخ 30/03/1401، شعبه 113 دادگاه عمومی حقوقی تهران.
شماره دادنامه 140103390002238422، مورخ 14/06/1401، شعبه 14 دادگاه عمومی حقوقی گرگان.
شماره دادنامه 14010002068732، مورخ 29/06/1401، شعبه 1 دادگاه عمومی حقوقی محلات.
شماره دادنامه 140134390005148711، مورخ 08/09/1401، شعبه 7 دادگاه تجدیدنظر استان گیلان.
شماره دادنامه 140168390013568498، مورخ 23/09/1401، شعبه 145 دادگاه عمومی حقوقی تهران.
شماره دادنامه 140128390000449106، مورخ 18/12/1401، شعبه 5 دادگاه عمومی حقوقی ملایر.
شماره دادنامه 140168390018861028، مورخ 23/12/1401، شعبه 122 دادگاه عمومی حقوقی تهران.
شماره دادنامه 140209390016766655، مورخ 28/12/1401، شعبه 1 دادگاه عمومی حقوقی خوانسار.
شماره دادنامه 140268390003685230، مورخ 23/03/1402، شعبه 15 دادگاه عمومی حقوقی تهران.
شماره دادنامه 140268390006163223، مورخ 31/04/1402، شعبه 65 دادگاه تجدیدنظر استان تهران.
شماره دادنامه 140268390018393108، مورخ 30/11/1402، شعَب دادگاه عمومی حقوقی مجتمع قضایی تخصصی رسیدگی به دعاوی تجاری تهران.
شماره دادنامه 140232390003847488، مورخ 27/12/1402، شعبه 8 دادگاه عمومی حقوقی شهرکرد.
شماره دادنامه 140368920000116023، شعبه 15 دادگاه عمومی حقوقی تهران.
شماره دادنامه 140341390000393943، مورخ 29/02/1403، شعبه 8 دادگاه عمومی حقوقی چالوس.
شماره دادنامه 140349390000970429، مورخ 28/05/1403.
شماره دادنامه 140309390011069073، مورخ 21/08/1403، شعبه 7 دادگاه عمومی حقوقی خمینی‌شهر.
شماره دادنامه 140368390014670732، مورخ 24/09/1403، شعبه 100 دادگاه تجدیدنظر استان تهران.
شماره دادنامه 140339390002470308، مورخ 28/09/1403، شعبه 1 دادگاه تجدیدنظر بوشهر.
شماره دادنامه 140309390013517387، مورخ 10/10/1403، شعبه 22 دادگاه تجدیدنظر استان تهران.
شماره دادنامه 140368390016103566، مورخ 17/10/1403، شعبه 100 دادگاه تجدیدنظر استان تهران.
 
ب. عربی
حائری، سید کاظم (1423). فقه العقود، چاپ دوم، جلد 1، قم: مجمع اندیشه اسلامی.
حلی، جعفر (1408). شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام، چاپ دوم، جلد 2، قم: مؤسسه اسماعیلیان.
خمینی، سید روح‌الله (1404). زبده‌الأحکام، تهران: سازمان تبلیغات اسلامی.
خویی، ابوالقاسم (1410). منهاج الصالحین، چاپ بیست‌وهشتم، جلد 2، قم: نشر مدینه العلم.
زنجانی، موسی (1428). المسائل الشرعیه، قم: مؤسسه نشر الفقاهه.
سبزواری، سید عبدالأعلی (بی‌تا). جامع‌الأحکام الشرعیه، چاپ نهم، قم: مؤسسه المنار.
سیستانی، علی (1422). المسائل المنتخبته، چاپ نهم، قم: دفتر حضرت آیت‌الله سیستانی.
طباطبایی یزدی، سید محمد کاظم (1409). سؤال و جواب (للسیّد الیزدی)، قم: مؤسسه آل‌البیت علیهم‌السلام.
References
AbdulKheir, M.F. (2019). The Concept of The Time Value of Money: A Shar’Ah Viewpoint International Journal of Islamic Banking & Finance, 3(2), 6-10, Available at: https://www.maybank2u.com.my/iwov-resources/islamic my/document/my/en/islamic/scoe/knowledge-centre/research-paper/Concept_Time_Value_of_Money.pdf.
Akrami, Z. (2016). Nature of Fulfillment of Obligation in Jurisprudence and Law, Jurisprudence and the Fundaments of the Islamic Law, 49(1), 1-15. DOI: 10.22059/jjfil.2016.60139 [In Persian]
Alhouee Nazari, M., Meghdadi, M. (2020). A Comparative Study of Inflation and Loss of Money Profits In Delayed Payment Damages with Common Law and France Law, Journal of Comparative Law, 7(2), 181-206. DOI: https://doi.org/10.22096/law.2019.104163.1423 [In Persian]
Alsharif, M., Gaemfard, M., Mansouri Tehrani, M. (2020). A Contemplation on the Sorts of Late Payment Damages and Applicability of them to Foreign Currency Debts, Private Law, 17(2), 351-371.  DOI: https://doi.org/10.22096/law.2019.104163.1423 [In Persian]
Bagheri, M., Jamali, J., Khdeman, M. (2020). A Critique on the Judicial Precedent regarding Claims over Currency Payment Delay Damages, The Judiciaries Law Journal, 84(109), 23-54. DOI: https://doi.org/10.22106/jlj.2019.88710.2211 [In Persian]
Black, V. (2010). Foreign Currency Claims in the Conflict of Law, Oxford: HART Publishing.
Ene, Ch. (2015). The Late Payment under the EU Legislation, Juridicial Tribune, 5(2), 291-300.
Ghanavati, J.; Ramezany, J.; Borhan Mojarrad, M. (2019). Analysis of Theoretical Bases of the Supreme Court Decision as a Unified Judicial Precedent No. 733, Fegh va Mabani-ye Hoqoq-e Eslami, 52(1), 145-162. DOI: 10.22059/jjfil.2019.238866.668361[In Persian]
Haeri, K. (2002). Fiqo’l Oqoud, 2nded. Qom: Majma E Andishe Islami. [In Arabic]
Helli, J. (1987). Sharaye’ol Islam fi Masaile’l Halal va Haram, 2nded. Vol. 2, Qom: Moa’ase’se Ismailian. [In Arabic]
Jafari Langroudi (2012). Mabsout Dar Terminology E Hoghough, ed. 5th, Vol. 5th, Tehran: Ganj E Danesh Press. [In Persian]
Javadi, M. (2023). Examination and Criticism of the Supreme Court Decision as a Unified Judicial Precedent regarding the Seller’s Responsibility in the Guarantee to Indemnify, The Journal of Critical Analysis of Judicial Decisions, 3(2), 15-57. DOI: 10.22034/analysis.2023.1971204.1009 [In Persian]
Katouzian, N. (2015). General Principles of Law, Effects of Contracts, 9thed. Vol. 4, Tehran: Sahami Inteshar Press. [In Persian]
Khoei, A. (1989). Minhajo’s Salihin, 28thed. Vol. 2, Qom: Nashr Madinato’l Ilm. [In Arabic]
Khomeini, Roholla’h, (1983). Zobdato’l Ahkam, Tehran: Sazman Tabliqat Islami. [In Arabic]
Kramer, A. (2017). the Law of Contract Damages, 2nd ed. London: Hart Publishing.
Kramer, A. (2017). the Law of Contract Damages, 2nd ed. London: Hart Publishing.
Malaekepour Shoushtari, M.; Alijan, M. (2022). The Penalty Clause in Monetary Obligations by Analyzing the Procedural Unity Verdict No. 805 of The Supreme Court, Encyclopedia of Economic Law Journal, 29(21), 303-340.  DOI: https://doi.org/10.22067/economlaw.2022.74203.1122 [In Persian]
Mirnezhad Jouybari, A., Khoshnoudi, R., (2020). Khesara’te Takhir Tadi’e dar Ravi’ye Qazaei, 2nded. Tehran: Markaz E Matbou’at va Intesharat Qovve Qazaei’e. [In Persian]
Mirshekari, A. (2022). Resale Amali’e dar Masooliat Madani, Tehran: Sahami Inteshar Press. [In Persian]
Miscati, S. A. (2007), Late Payment in Islamic Finance, UCLA Journal of Islamic & Near Estern Law, 47(6), 47-68.
Mousavi Bojnordi (2003). Mashrou’yat E Khesara’te Takhir Tadi’e, Matin, 19(5), 3-22. [In Persian]
Nahreini, F. (2023). Legal Position of Debt Demand Date in Late Payment Damage, Private Law Research, 11(42), 9-40. DOI:10.22054/jplr.2023.69574.2707 [In Persian]
Naqdi, Y.; Motallebi, M. (2105). Estimation and Comparison of Devaluation of Monetary Bank Deposits, Ravand Journal, No. 69, 15-42. [In Persian]
North, G. (2019). Honest Money: Biblical Principles of Money and Banking, Translator: Faezi, Mojtaba, Tehran: Donya E Iqtisad press. [In Persian]
Peel, E. (2015). The Law of Contract, 14thed. London: Sweet & Maxwell.
Phanor, J. E. (1935). Legal Theory of Money, Corenll Law Quarter, 20(1), 52-76.
Proctor, Ch. (2009). Goode on Payment Obligation in Commercial and Financial Transactions, 2nded. London: Sweet & Maxwell.
Sabzivari, A. (No Date). Jamio’l Ahkam Al’sharei’e, 9thed. Qom: Moa’ase’se Al’Minar. [In Arabic]
Shekari, R. (2001). Naqd va Barrasi Tabsare 2, Madde 515 Qanoun Aeen Dadrasi Madani, Private Law Study Quarterly, 52(0), [In Persian]
Sistani, A. (2001). Al’Masail Al’Montakhabateh, 9th ed. Qom: Daftar E Ayatolah Sistani. [In Arabic]
Soltani, M. (2019). Banking Law, 4thed. Tehran: Mizan. [In Persian]
Supreme Court (2021). Nahve Moha’sebe va Jobran E Kahesh Arzesh saman E Pooli, 2nded. Tehran: Markaz E Matbou’at va Intesharat Qovve Qazaei’e.
Tabatabei Yazdi, M. (1988). So’al va Javab, Qom: Moa’ase’se Al’albait. [In Arabic]
Viscasillas, P. P. (2007). Late Payment Directive 2000/35 and the CISG, Pace International Law Review, 9(1), Available at: https://digitalcommons.pace.edu/pilr/vol19/iss1/8.
Viscasillas, P. P. (2007). Late Payment Directive 2000/35 and the CISG, Pace International Law Review, 9(1), Available at: https://digitalcommons.pace.edu/pilr/vol19/iss1/8.
Zanjani, M. (2007). Al’Masail Al’shari’e, Qom: Moa’ase’se Nashr Al’Fiqahe. [In Arabic]
 
 Cases
Banque Keyser Ullman SA v. Skandia (UK) Insurance Co Ltd, [1990] QB 665.
Earl’s Terrace Properties Ltd v. Nilsson Design Ltd (2004), EWHC 136 (TCC) at para 90 (ThorntonQC).
Evans v. European Bank Ltd (2009), NSWA, 67 (NSW CA) 125 (Gyles AJA).
Grant v. Australian Knittimg Mills Ltd (1936), AC 85 (PC).
Hungerfords v. Walker (1989), 171 CLR 125 (HC of Australia).
International Mineral and Chemical Crop v. Karl O Helm AG (1986), 1 L1oyd’s Rep 81, 101 (Hobhouse J)
London, Chatham & Dover Railway Co. v. SE Railway Co., 1892 Ch. 1 120.
Ozalid Group (Export) Ltd. v. African Continental Bank Ltd. 1979 Lloyd 2 – 1979.
Parabola Investments Ltd v. Browallia Cal Ltd (2011) 1 QB 477 (CA).
Sempra Metals Ltd. v. Revenue Commissioners, 2007 U.K.H.L. 34, 2008 A.C.1 561.
Tate Lyle Food and Distribution Ltd v. Greater London Council (1981), 3 All ER 716 at 722-723.
Trans Trust SPRL v. Danubian Trading Co. Ltd. (1954) Q.B. 297.
Wadsworth v. Lydall (1981), 1 WLR 598 (CA).