نسبت سواد رسانه‌ای و نگرش به حقوق اجتماعی عادلانه: نمونه موردی زنان شهر مشهد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه پیام نور

2 دانشگاه پیام نور تهران

10.22099/jls.2025.52992.5311

چکیده

حقوق اجتماعی عادلانه دارای دو سویه سوبژکتیو و ابژکتیو است که بر هم اثر می‌گذارند. سویه سوبژکیتوی حقوق اجتماعی عادلانه همان نگرش سوژه‌های متفاوت به حقوق اجتماعی است و سویه ابژکتیو همان قوانین و موقعیت‌ واقعا منصفانه و برابر برای همه شهروندان است. زنان به عنوان بخش مهمی از جامعه چه نگرشی به حقوق اجتماع عادلانه دارند و سواد رسانه ای در عصر ارتباطات- چه تاثیری بر این نگرش دارد؟ این پژوهش نقش سواد رسانه‌ای در شکل گیری نگرش زنان به حقوق اجتماعی عادلانه را در شهر مشهد –به عنوان مطالعه موردی- بررسی می‌کند. برای این منظور تاثیر شاخصه‌های همچون توانایی دسترسی، تحلیل، ارزیابی و مشارکت در محتوای رسانه‌ای بر نگرش زنان به حق استقلال اقتصادی، برابری، انصاف و حق رفع نیازهای اساسی بررسی شد. جامعه آماری شامل زنان بالای 18 سال ساکن مشهد بودند که با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای، 350 نفر انتخاب شدند. بر اساس این پژوهش سواد رسانه‌ای با نگرش به حقوق اجتماعی عادلانه رابطه مثبت و معناداری دارد (R² = 0.41)، به‌طوری‌که بعد رفتاری (β = 0.40) بیشترین تأثیر را داشته است. تفاوت‌های نگرش بر اساس متغیرهای جمعیت‌شناختی (سن، تحصیلات، درآمد، شغل و تأهل) نیز معنادار بودند. این نتایج با چارچوب نظری مبتنی بر دیدگاه‌های رالز، فرکلاف، هال، بندورا و مید هم‌راستاست و نشان می‌دهد سواد رسانه‌ای در بستر فرهنگی-مذهبی مشهد، درک زنان از حقوق اجتماعی عادلانه را تقویت می‌کند. بر این اساس ضروری است سویه ابژکتیو حقوق اجتماعی عادلانه یعنی قوانین و موقعیت اجتماعی شهروندی نیز متناسب با این تحول نگرشی روزآمد شوند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The relationship between media literacy and attitudes towards fair social rights: A case study of women in Mashhad

نویسندگان [English]

  • Hassan Yosofvand 1
  • Effat Davari 2
1 payamnoor university
2 payamnoor university
چکیده [English]

Fair social rights have two aspects, subjective and objective, that influence each other. The subjective aspect of fair social rights is the attitude of different subjects towards social rights, and the objective aspect is the laws and conditions that are truly fair and equal for all citizens .What is the attitude of women, as an important part of society, towards the rights of a just society, and what is the impact of media literacy in the field of communications on this attitude? Accordingly, this research examines the role of media literacy in shaping women's attitudes towards just social rights in the city of Mashhad- as a case study. For this purpose, the impact of indicators such as the ability to access, analyze, evaluate, and participate in media content on women's attitudes toward the right to economic independence, equality, fairness, and the right to meet basic needs was examined. The population consisted of women aged 18 and above residing in Mashhad, from which 350 participants were selected using a multistage cluster sampling method. Significant differences in attitudes were also observed based on demographic variables (age, education, income, occupation, and marital status). These results align with a theoretical framework integrating perspectives from Rawls, Fairclough, Hall, Bandura, and Mead, indicating that media literacy enhances women’s understanding of justice within Mashhad’s unique cultural-religious context. Accordingly, it is essential that the objective aspect of just social rights, that is, the laws and social status of citizenship, be updated in line with this change in attitude.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Media Literacy
  • Social Justice
  • Social rights
  • Women
  • Culture
  • Religion