شناسایی اموال شخصی مفاخر به عنوان اثر ملی و الزامات حقوقی آن: چالش تقابل مالکیت خصوصی و حق عمومی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، گروه حقوق خصوصی و اسلامی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز. شیراز. ایران

2 گروه حقوق خصوصی و اسلامی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

10.22099/jls.2025.52677.5294

چکیده

امروزه اموالی از مفاخر دوران معاصر، به ثبت ملی می‌رسد که ویژگی تاریخی خاصی ندارد. از طرفی حق مالکیت اشخاص از نظر قانونی مورد حمایت است و از سوی دیگر اموال این مفاخر سرمایه فرهنگی و اجتماعی یک کشور به شمار می‌رود و باید برای نسل‌های بعد باقی بماند. لذا باید تعادلی میان حفظ منفعت عمومی و حفظ حقوق مالکانه ایشان برقرار گردد. پژوهش حاضر به روش توصیفی- تحلیلی، در صدد پاسخگویی به این سوالات است که بر اساس چه معیارهایی اموال شخصی مفاخر به عنوان یک اثر ملی قابل ثبت است؟ و آیا بین نظام حقوقی ثبت و اداره اموال ثبت شده مفاخر و سایر آثار ملی، تفاوت وجود دارد؟ یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که اموال مفاخر که «سبب یا مرتبط با شهرت» ایشان و به گونه‌ای بازگو کننده «تأثیر مفاخر در فرهنگ یک جامعه» هستند یا با ایشان «وابستگی مکانی» دارند و یا «به واسطه شخصیت مفاخر به ایشان اهدا شده»، به عنوان اثر ملی، قابل ثبت می‌باشند. با توجه به وجوه تمایز بین اموال شخصی مفاخر و سایر آثار ملی، محدوده مداخله دولت در ثبت و اداره اموال شخصی مفاخر به ویژه در دوره حیات ایشان، باید کمتر از سایر آثار ملی باشد و حتی فروش و انتقال این اموال مانع قانونی نداشته باشد. در صورت ورود خسارت به آثار ملی متعلق به مفاخر، حسب مورد دولت، مالک یا شخص ثالث مسئولیت مدنی دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Recognizing Personal Property of Luminaries as National Heritage and Its Legal Requirements: The Challenge of the Conflict between Private Ownership and Public Rights

نویسندگان [English]

  • Zahra Barakat 1
  • Hojjat Mobayen 2
  • Hanyieh Zakerinia 2
1 MA. in Private Law, Department of Islamic and Private Law. School of Law and Political Sciences, Shiraz University, Shiraz, Iran
2 Department of Islamic and Private Law. School of Law and Political Sciences, Shiraz University, Shiraz. Iran
چکیده [English]

Currently, the properties of contemporary luminaries are designated as national heritage while having no unique historical significance. While private property rights are protected under law, these assets are also recognized as cultural and social capital, necessitating their preservation for future generations. This study, employing a descriptive-analytical method, aims to address the following question: Based on what criteria can the personal property of luminaries be registered as national heritage? And is there a difference between the legal system for registering and administering the registered property of luminaries and other national heritages? The findings indicate that the properties of the luminaries that are "the cause of or related to their fame" and in a way that reflects the "influence of the luminaries on the culture of a society" or have a "spatial connection" with them, or "donated to them through the personality of the luminaries," can be registered as national heritages. Considering the differences between the personal property of luminaries and other national heritages, the scope of government intervention in registering and managing the personal property of luminaries, especially during their lifetime, should be less than that of other national heritages, and even the sale and transfer of this property should not be legally prohibited. In the event of damage, civil liability may fall on the state, the owner, or a third party, depending on the circumstances.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Civil Liability
  • Legal Requirements
  • Luminaries
  • National Heritage
  • Private Ownership
  • Public Right to Culture