نگاهی تحلیلی به تاثیر تورم بر جبران خسارت پولی در مسئولیت مدنی با مطالعه تطبیقی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران

10.22099/jls.2025.53075.5315

چکیده

امروزه نقش مخرب تورم سرسام‌آور در روابط حقوقی، به‌ویژه مسئولیت مدنی، غیر قابل انکار است. در واقع، بسیاری از نهادهای حقوقی موجود، در نسبت با تورم، اثر مطلوب و پیش‌بینی‌شده خود را از دست ‌داده و کم‌فایده یا حتی بی‌فایده گشته‌اند. جبران خسارت پولی، از جمله این نهادها در مسئولیت مدنی است که به عنوان مهم‌ترین و رایج‌ترین ابزار جبرانی دردسترس، به‌واسطه تورم، به‌شدت تحت‌تأثیر قرارگرفته‌است. اینکه تورم چه تاثیری بر کارکرد این نهاد داشته‌است، تحلیل‌های حقوقی موجود چگونه آن را در نظر گرفته‌اند و می‌توان چه تحلیل‌ جدیدی در این باره، البته با در نظر گرفتن آموزه‌های تطبیقی، ارائه داد، موضوع این پژوهش را تشکیل می‌دهد. باری، بررسی رویکردهای موجود در حقوق ایران نشان داد که این تحلیل‌ها، در برخی موارد، از منظر فلسفه مسئولیت مدنی و روش‌شناسی حقوقی واجد اشکال هستند. همچنین، با استفاده از روش توصیفی_تحلیلی و منابع کتاب‌خانه‌ای مشخص گردید که اولاً، لازم است زمان ارزیابی زیان، روز انشای حکم قرار گیرد، ثانیاً، برای جبران کاهش ارزش غرامت تعیین‌شده توسط قاضی، علاوه بر بهره‌گیری از نهاد خسارت تاخیر تادیه، از ظرفیت ماده 3 ق. م. م. استفاده شود و ثالثا، در تعیین میزان غرامت مربوط به زیان‌های آینده، علاوه بر تعیین مستمری، از ابزارهای تعدیل‌کننده چون شاخص‌ تورم استفاده شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

An Analytical Look at the Impact of Inflation on Monetary Compensation in Civil Liability with a Comparative Study

نویسندگان [English]

  • hasan badini 1
  • mohammadhasan allahdin 2
1 Department of Private Law, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Tehran, Iran
2 Department of Private Law, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]

The destructive impact of rampant inflation on legal relations, particularly within the domain of civil liability, has become indisputable. Numerous existing legal institutions have, in the face of inflation, lost their anticipated effectiveness, becoming significantly diminished or even obsolete. Among these, monetary compensation—long regarded as the principal and most prevalent remedial mechanism in civil liability—has been profoundly affected. This study examines the extent of inflation's influence on the functioning of monetary compensation, critiques the manner in which existing legal analyses have addressed this issue, and proposes a novel approach informed by comparative legal doctrines. An examination of prevailing views in Iranian law reveals that certain analyses suffer from methodological flaws and inconsistencies with the underlying philosophy of civil liability. Employing a descriptive-analytical method and relying on library-based sources, the research concludes, first, that the appropriate temporal point for damage assessment is the date of judgment issuance; second, that in order to mitigate the depreciation of awarded compensation, in addition to invoking delay damages, the potential of Article 3 of the Civil Liability Act must be fully utilized; and third, that in determining compensation for future damages, in addition to awarding annuities, adjustment mechanisms such as inflation indices should be systematically applied.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Damage Assessment
  • Future Damages
  • Inflation
  • Monetary Compensation
  • Monetary Depreciation