مبانی و معیارهای تفکیک انحصار مشروع از نامشروع

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای حقوق خصوصی دانشگاه شیراز

2 دانشیار دانشگاه شیراز

10.22099/jls.2025.52684.5296

چکیده

انحصار در تجارت کالا در بردارنده امکان کنترل بازار کالای مشابه است که تکلیف تنظیم‌گریی مقررات اقتصادی، دولت را ناگزیر به مبارزه با آن می‌نماید. منتها در برخی حالات و وضعیت‌ها، انحصار نامشروع قلمداد نمی‌گردد و بلکه بنا به دلایلی باید مشروع تلقی شده و مورد حمایت قرار گیرد. به دلیل اینکه در قوانین و مقررات، به وضوح در خصوص این تفکیک سخن به میان نیامده و حتی مبنا و معیاری ارائه نگردیده است؛ در این پژوهش تلاش می‌شود مبانی و معیارهای تفکیک‌کننده انحصار مشروع از نامشروع شناسایی و مورد بحث و مطالعه قرار گیرد. یافته‌های پژوهش دلالت بر آن دارد که به دلیل عوامل مختلف حقوقی و غیرحقوقی، عمده انحصارات از نوع نامشروع و مخل رقابت قلمداد شده‌اند اما به دلیل اثرات مثبت انحصار مشروع بر رشد اقتصادی، توسعه سرمایه‌گذاری و افزایش زیر ساخت‌ها، ارتقاء تحقیق و رشد و فن آوری و رفاه عمومی، نظریه تسهیل و حمایت از انحصار مشروع باید مورد توجه جدی قرار گیرد

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Bases and Criteria for Distinguishing Legitimate from Illegitimate Monopolies

نویسندگان [English]

  • ُSeyyed Mohsen Fali 1
  • Ali Rezaei 2
1 PhD Student of Private Law in Shiraz University
2 Associate Professor of Shiraz University
چکیده [English]

Monopoly in the trade of goods involves the possibility of controlling the market for similar goods, which the government is obliged to combat in the context of its economic regulation. However, in some cases and situations, monopoly is not considered illegitimate, but rather should be considered legitimate and supported for some reasons. Because the laws and regulations do not clearly mention this distinction, and even no basis or criteria are provided, this research attempts to identify, discuss, and study the principles and criteria that distinguish legitimate from illegitimate monopoly. The research findings indicate that due to various legal and non-legal factors, most monopolies are considered illegitimate and anti-competitive. However, due to the positive effects of legitimate monopolies on economic growth, investment development, infrastructure enhancement, promotion of research and development, technology, and public welfare, the theory of facilitating and supporting legitimate monopolies should be given serious consideration. Monopoly in the trade of goods involves the possibility of controlling the market for similar goods, which the government is obliged to combat in the context of its economic regulation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "
  • Legitimate monopoly"
  • illegitimate monopoly"
  • competition"
  • basis of monopoly"
  • , "
  • criterion of monopoly"