تحلیل کارکرد چک و حقوق دارنده چک بابت تضمین

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشگاه آزاد اسلامی مشهد

10.22099/jls.2020.5773

چکیده

 کارکرد اولیه چک آن است که به ‌عنوان ابزار پرداخت در روابط تجاری و غیرتجاری مورد استفاده قرار می‌گیرد. در راستای تحقق این نقش، دستور پرداخت مبلغ مندرج در سند بایستی فوری و بدون وعده باشد. با وجود این، شناسایی برخی ویژگی‌ها و به‌ خصوص وجود حمایت‌های خاص قانونی و همچنین اصول حاکم بر این سند سبب شده است در مواردی اشخاص نسبت به صدور چک وعده‌دار و یا به‌ عنوان ابزار تضمین اقدام کنند. موضوعی که به نظر می‌رسد برخلاف کارکرد و موضوع این سند به عنوان ابزار پرداخت فوری است. استفاده از چک در این راستا سبب طرح این پرسش است که آیا می‌توان چنین نوشته‌ای را مشمول مقررات حاکم بر اسناد تجاری دانست و دارنده آن را محق به انتقال و یا دریافت وجه سند دانست؟ این نوشتار بر این فرضیه استوار است که هرچند چک وعده‌دار برخلاف کارکرد اصلی این سند، به عنوان ابزار پرداخت فوری است ولی بر مبنای مقررات اصلاحی قانون صدور چک مشمول مقررات قانونی، ویژگی‌ها و اصول حاکم بر اسناد تجاری است؛ اما صدور چک بابت تضمین ایفای تعهدات عینی، به جهت تعارض با موضوع و کارکرد این سند به ‌عنوان ابزار پرداخت فوری، نه ‌تنها سبب خروج آن از شمول قواعد و مقررات حاکم بر چک و به‌طور کلی اسناد تجاری است، بلکه چک در این راستا به عنوان ابزار تضمین بوده و مانند ضمانت‌نامه بانکی مبلغ آن قابل وصول نیست، مگر پس از الزام متعهد به ایفای تعهد اصلی و اثبات عدم انجام آن.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Check function analysis and rights holder in guaranteed check

نویسنده [English]

  • Ali Fotuhirad
Assistant Professor at Islamic Azad University of Mashhad
چکیده [English]

The primary function of the check is that it is used as ainstrument in commercial and non-commercial transactions. In order to fulfill this role, the order for payment of the amount stated in the instrument must be immediate. However, the identification of certain features, and as well as the principles governing this instrument, have led individuals to issue promising check or as a guarantee instrument. An issue that seems to run counter to its function. The use of checks in this regard raises the question of whether such writing may be subject to the rules governing on negotiable instruments . This paper is based on the check that although promising checks are contrary to the primary function of this instrument as an instant payment instrument, , features and principles governing negotiable instruments, as amended by the Issuing Check Law. However, issuing a check to ensure that the objective obligations of this instrument are met by the issue and function of this instrument as an instant payment instrument not only excludes it from the rules and regulations governing check and generally negotiable instruments, but also checks in that regard as a guarantee instrument. Like a bank guarantee, it cannot be recovered unless it is required to fulfill the original obligation and to prove that it has not been fulfilled.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Check function
  • payment instrument
  • guarantee of obligation
  • rules governing
  • right of collection