پیدایش مفهوم امر عمومی در مشروطیت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیات علمی دانشگاه تهران (پردیس فارابی)

10.22099/jls.2020.5695

چکیده

در سال­های منتهی به مشروطیت، به دلیل فتوری که در اداره مملکت وجود داشت، اندیشه سیاسی از سلطنت مستقل به حکومت مشروطه منتقل شد. به این ترتیب، در فکر مشروطیت آنچه می‌توانست راهی به سوی نجات مملکت و ترقی کشور باشد، مشارکت نوع در امور نوعی بود؛ بنابراین، به تدریج هیکل و هیئت جماعت و عموم افراد اهالی مملکت در افق بحث­ها پدیدار شد. با پیدا شدن این وجود واحد، تقاضای مشارکت در امور این وجود که وجودی نوعی و عمومی بود، آشکار شد. با بیداری و آگاهی ملی، تقاضای مشارکت «در تصویب و نظارت امور عموم» رو به تزاید نهاد و به ‌عنوان یک «حق و سهم» مستقر شد. در این لحظات تاریخ مشروطیت ایران و با پیدا شدن این موجود جدید، حقوق خاص آن نیز که موسوم به حقوق نوعی و عمومی بود، پدیدار و به این ترتیب، حقوق عمومی جدید در ایران زاده شد. در این مقاله، پس از توضیح نخستین نشانه­های پیدایش عموم و نوع و سپس تقاضای مشارکت در امور نوعی و عمومی، پیدایش و تحول این مفهوم را به ‌عنوان خاستگاه حقوق عمومی در ایران بررسی خواهیم کرد. مسئله پیش روی این مقاله نشان دادن مقدمات پیدایش و تحول مفهوم امر عمومی به عنوان محور تحولات بعدی است که مشروطیت نتیجه مهم آن بود و بر این فرض استوار است که در همه کوشش‌های مشروطه‌خواهان می‌توان نشانه‌های ظهور چنین مفهومی را مشاهده کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The genesis of the concept of the public affairs in constitutional movement

نویسنده [English]

  • seyed Naser SOLTANI
Professor of Public Law, University of Tehran (Farabi College)
چکیده [English]

In the preceding years to Constitutional movement in Iran, the political thought was transferred from independent monarchy to constitutional monarchy due to the inability to govern the country. Therefore, the participation of people in public affairs was the ultimate way to survival and progression of the country in the constitutionalist thought. Moreover, the community and public (species) were recognized in debates. With respect to the advent of such unit, demand for participation in such generic, public unit was recognized. With the awakening and awareness of the public, the demand for participation in “the legislation and governance of respublica” was increased, being set as a “right and share”. In the aforementioned period of Iran’s Constitutionalism, and with respect to the advent of such new issue, a special category of law named Public Law was introduced as a new public law in Iran. In the present study, after explaining the first sign of advent of public and genre, and demand for participation in generic and public affairs, development of the concept was investigated as the origin of Public Law in Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • publics (species) affairs
  • respublica
  • unique entity
  • public law