از مسئولیت حقوقی دولت‌ها تا مسئولیت اخلاقی آن‌ها در زمینه مقابله با تغییرات آب و هوایی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار حقوق بین الملل، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز

چکیده

امروزه برای حل مشکل انتشار گازهای گلخانه‌ای، رژیم حقوقی تغییرات آب‌وهوایی، شامل کنوانسیون ساختاری، پروتکل کیوتو و توافق پاریس با تعهداتی در راستای کاهش تدریجی انتشار این گازها شکل گرفته است. به دلیل فقدان قواعد خاص در زمینه مسئولیت بین‌المللی در این رژیم، حقوق عام مسئولیت بین‌المللی بر هرگونه نقض تعهدات معاهده‌ای و جبران خسارت مربوطه قابلیت اعمال دارد. مسئله این است که آیا این حقوق عام از کارآمدی لازم در حوزه تغییرات آب و هوایی برخوردار است؟ این نوشتار نشان می‌‌دهد حقوق عام مسئولیت دولتی در زمینه قابلیت انتساب، به دلیل عدم وجود قطعیت در سببیت، قادر به اثبات انتساب نیست و به دلیل فقدان تعهد در زمینه ممنوعیت مطلق انتشار گازهای گلخانه‌ای، ناتوان از اثبات نقض تعهد است. همچنین، نظام مذکور به دلیل خروج موضوعی مسئله خسارت از معاهدات مربوطه، بالأخص در توافق پاریس، قادر به حل مسئله جبران خسارت نیز نیست. لذا مسئولیت بین‌المللی دولت در زمینه تغییرات آب و هوایی با ناکارآمدی در ایفاء کارکردهای خود مواجه است. برای جبران این ناکارآمدی، روندهای اخیر به سمتی است که در کنار مسئولیت حقوقی دولت‌ها، به تدریج مسئولیت اخلاقی آن‌ها با محوریت کاهش مصرف انرژی نیز مورد توسل واقع می‌شود.
 

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

From legal responsibility of states to their ethical responsibility in the context of climate change

نویسنده [English]

  • Hojjat Salimi Turkamani
Assistant Professor in International Law at Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz ,Iran.
چکیده [English]

Climate change is one of the problems resulting from increasing greenhouse gas emissions. To solve this problem, the climate change regime, including Framework Convention (1992), Kyoto Protocol (1997) and Paris Agreement (2015) with obligations to the gradual decrease of greenhouse gas emissions have been created. Due to lack of lex Specialis on international responsibility inthe matters of climate change, general rules of international responsibility are applicable to any international wrongful acts of states and compensation for damages suffered by victim states. However this study indicates the system cannnot prove the element of  due to uncertainty in causality. Therefore, it faces a challenge in regard to breach of obligation element, because of lack of unconditional obligation in prohibition of emissions; and finally the system faces ambiguity in compensation, because of subjective excluding of compensation especially in Paris Agreement. Consequently, state responsibility is inefficient in the context of climate change and recent developments in this area emphasie ethical responsibility in energy consumption to rectify the relative inefficiency of legal responsibility.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Climate Change
  • State Responsibility
  • Ethical Responsibility
  • Framework Convention
  • Kyoto Protocol
  • Paris Agreement

الف. فارسی

پورخاقان شاهرضائی، زینب، )1396(، «مسئولیت بین‌المللی خسارت ناشی از تغییرات آب‌وهوایی»، حقوق تطبیقی، دوره 5، شماره 107؛ 111-92.

عبدالهی، محسن و سعیده معروفی، (1389)، «اصل مسئولیت مشترک اما متفاوت در حقوق بین‌الملل محیط‌زیست»، فصلنامه پژوهش حقوق، سال 12، شماره 29؛ 224-199.

عتابی، فریده و دیگران، (1389)، «بررسی تعهدات و مقررات کنوانسیون تغییرات آب‌وهوا و ارزیابی نحوه اجرای آن در جمهوری اسلامی ایران»، علوم وتکنولوژی محیط ‌زیست، دوره 12، شماره 2؛ 153-145.

موسوی، سید فضل­الله و فهیمه قیاسیان، (1390)، «جبران خسارت زیست‌محیطی در حقوق بین‌الملل»، فصلنامه حقوق، دوره 41، شماره 1؛ 346-327.

موسوی، سید فضل‌الله و علیرضا آرش پور، (1394)، «جایگاه اصل احتیاطی در حقوق بین‌الملل محیط‌زیست»، فصلنامه مطالعات حقوق عمومی، دوره 45، شماره 2. 179-167.

موسوی، مریم السادات و سید عباس پورهاشمی، (1390)«مسؤولیت بین المللی دولت ها در حقوق محیط زیست»، دانشنامه حقوق وسیاست، شماره 15 ، 92-75.

وفادار، علی، )1386)، «تعهد و مسئولیت دولت‌ها در حمایت از محیط‌زیست»، علوم و تکنولوژی محیط ‌زیست، دوره نهم، شماره 1؛ 110-101.

 

ب. انگلیسی

Bodansky, Daniel and Sandra Day, (2016(, »The Paris Climate Change Agreement: A New Hope? «, American Journal of International Law, Volume 110, Issue 2; 288-319.

Bodansky, Daniel, (2016), »The Legal Character of the Paris Agreement, Review of European«, Comparative & International Environmental Law, Volume 25, Issue 2; 1-14.

Brown, Donald A.  and John C. Dernbach, (2009), »the Ethical ResponsibilityTo Reduce Energy Consumption«, Hofstra Law Review, Vol. 37,985-1006.

Burleson, Elizabeth, (2016), »Paris Agreement and Consensus to Address Climate Challenge«, American Society of International Law, Volume: 20, Issue 8; 1-19.

Dernbach, John C. and Donald A. Brown, (2009), »The Ethical Responsibility To Reduce Energy Consumption«, Hofstra Law Review, Vol37; 985-1006.

 Doelle, Meinhard, (2017), »The Paris Climate Agreement – Assessment of Strengths and Weaknesses«, «,) pp.1-15(in Klein et al, The Paris Agreement on Climate Change: Analysis and Commentary, Oxford University Press.

Epiney, Astrid, (2011), »Environmental refugees: aspects of the law of State responsibility«,) pp. 388 -415(. In: Etienne Piguet Antoine Pécoud Paul de Guchteneire (Hrsg.), Migration and Climate Change, Cambridge university press.

Happold, Matthew, (2013), »The relationship between the United Nations Framework Convention on Climate Change and other rules of public international law, in particular on States’ responsibility for the adverse effects of climate change«, Legal Response Initiative; 1-6.

Kralj, Larisa, (2014), »State Responsibility and the Environment«, LL.M. Paper for the Maters of Law in the European Law, University of Gent; 1-48.

Mayer, Benoit and Mikko Rajavuori, (2016), »National Fossil Fuel Companies and Climate Change Mitigation under International Law«, Journal of International Law and Commerce, Vol 55, issue1; 1-52.

 Obergasse, Wolfgang, Mersmann, Hermann E. Ott, and Hanna Wang-Helmreich Wuppertal, (2015), »Phoenix from the Ashes - An Analysis of the Paris Agreement to the United nations Framework Convention on Climate change«, Environmental law and management, Volume 27, Issue 6; 243-262.

Redgwell, Catherine, (2016),»The Practice of Shared Responsibility in relation to Energy«, Amsterdam Center for International Law, SHARES Research Paper, No 96; 1-23.

Savaresi, Annalisa, )2017(, »the Paris Agreement: Reflections on an International Law Odyssey«, 12th Annual12th Annual 12th Annual 12th Annual ESIL Conference, Paper Series, Vol. 8, No 7;1-13.

Singh, Margaretha Wewerinke, (2017), »State Responsibility for Human Rights Violations Associated with Climate Change«,) pp. 1-22(. In: Sébastien Jodoin, Sébastien Duyck and Alyssa Johl (eds)Handbook of Human Rights and Climate Governance, Routledge.

Spence, David B., (2010), »Corporate Social Responsibility in the Oil and Gas Industry: The Importance of Reputational Risk«, Chicago-Kent Law Review, Volume 86, Issue 1; 59-85.

Tol, Richard S.J and RodaVerheyen, (2004),.»State responsibility and compensation for climate change damages: a legal and economic assessment«, Energy Policy, Volume 32, Issue 9; 1109-1130.

Vanhala, Lisa and Cecilie Hestbaek, (2016), »Framing Climate Change Loss and Damage in UNFCCC Negotiations: The Struggle over Meaning and the Warsaw International Mechanism«, Global Environmental Politics, Volume 16, Issue 4,111-130.

Verheyen, Roda and Peter Roderick, (2008), »The legal duty to pay compensation for climate change«, Climate Change Programme, Discussion Paper, 1-37.

Voigt, Christina, (2008), »State Responsibility for Climate Change Damages«, Nordic Journal of International Law, Volume 77, Issue 1; 1-22.

 

ج. اسناد

Climate Change Secretariat (UNFCCC), Kyoto Protocol, Reference Manual on Accounting of Emissions and Assigned Amount, 2008.

Draft Articles on the Responsibility of States for Internationally Wrongful Acts, Report of the ILC on the Work of its Fifty-third Session, UN GAOR, 56th Sess, Supp No 10, p 43, UN Doc A/56/10, 2001.

ICJ Reports, Gabčíkovo-Nagyamaros Project (Hungary/Slovakia), 1997.

ICJ, Advisory Opininon, Legality of the Threat or Use of Nuclear Weapons, 1996.

ICJ, Corfu Channel Case, United Kingdom v Albania, British Memorial, 1949.

Kyoto Protocol to the United Nations Framework Convention on Climate Change, 1997.

Supreme Court of The United States, Massachusetts, Et Al., Petitioners V. Environmental Protection Agency Et Al., Washington, D. C. 20543, April 2, 2007.

The Paris Agreement on clomate change, 2015.

UNESCO, Declaration of Ethical Principles In Relation To Climate Change, 2017.

United Nations Framework Convention on Climate Change, 1992.

Warsaw international mechanism for loss and damage associated with climate change impacts, 2013.

COMEST (World Commission on the Ethics of Scientific Knowledge and Technology), ethical implications of world global change, Report, UNESCO, 2010.